Het noorderlicht fotograferen

Waarom de camera meer ziet dan je ogen

In het donker vertrouwen je ogen op cellen die gevoelig zijn voor licht, maar bijna kleurenblind. Zwak noorderlicht kan er voor jou uitzien als een bleekgrijze wolk, en dan felgroen opduiken op het scherm van een camera die tien seconden licht heeft verzameld. Sterke shows laten hun kleur ook aan het blote oog zien, vooral groen van zuurstof, soms met een roze of paarse onderrand van stikstof.

Het is geen truc. De camera legt vast wat er is, alleen meer ervan. Maak dus testopnamen van elke bleke band laag aan de noordelijke hemel, want het kan noorderlicht zijn dat je nauwelijks opmerkte. Het betekent ook dat het scherm ’s nachts de helderheid slecht beoordeelt, dus kijk naar het histogram in plaats van te vertrouwen op het oplichtende voorbeeld.

Telefoonfoto’s die lukken

Recente telefoons doen het verrassend goed. Zet de nachtmodus aan en de flitser uit, en houd de telefoon stil gedurende de paar seconden die de belichting duurt. Uit de hand gemaakte foto’s worden vegerig. Een klein telefoonstatief lost dat op, en de telefoon op een autodak of een rugzak in de sneeuw leggen ook. Gebruik de zelfontspanner, zodat het tikken op de knop het beeld niet laat trillen.

Heeft je telefoon een handmatige of pro-modus, stel dan zelf een belichting van een paar seconden in en zet de focus vast op oneindig; dat werkt beter dan de telefoon in het donker laten gokken. Blijf op de breedste lens in plaats van in te zoomen, en zet een rij bomen of een persoon onderin het beeld voor de schaal.

Twee gewoontes redden meer foto’s dan welke instelling ook. Draag dunne binnenhandschoenen, zodat je het scherm kunt aantikken zonder dat je vingers bevriezen, en bewaar de telefoon tussen de foto’s door in een binnenzak. Kleding voor een nacht bij −29 °C gaat over de rest van de laagjes.

Camera-instellingen om mee te beginnen

Neem met een camera alles zelf in handen. Autofocus en automatische belichting hebben het moeilijk in het donker, dus stel alles met de hand in voordat het licht opkomt, nu je de knoppen nog kunt zien.

De sluitertijd is de instelling die je het vaakst verandert. Als het noorderlicht een trage, zwakke boog is, verzamelt 10–15 s genoeg licht. Breekt het open in snel bewegende gordijnen, ga dan naar 2–5 s, anders vervagen de plooien tot een groene veeg, en verhoog de ISO om het licht te compenseren. Zet beeldstabilisatie uit op een statief, en zet de witbalans vast in plaats van op automatisch, zodat een reeks opnamen bij elkaar past.

Bij de focus gaan de meeste nachtfoto’s mis. Zet de lens op handmatige focus en vergroot een heldere ster op het liveviewscherm. Draai aan de ring tot de ster een scherp puntje is. Veel lenzen stellen iets voorbij de oneindig-markering scherp, dus vertrouw meer op de ster dan op de markering. Laat de ring daarna met rust. Een stukje tape eroverheen voorkomt dat een want hem later verschuift.

Statieven en hoofdlampen op een drukke heuveltop

Elke belichting die langer duurt dan ongeveer een seconde vraagt om een statief. Een stevig exemplaar is in de wind of diepe sneeuw beter dan een vederlicht reisstatief, en als je de poten flink in de sneeuw drukt, staat het stabieler. Wil je er liever niet mee vliegen, dan verhuurt SkyChase voor ~$ 335 statieven en helpen de gidsen met de camera-instellingen. Metalen poten bijten bij −29 °C in blote huid, dus pak ze vast met handschoenen aan.

Neem een hoofdlamp mee met een rode stand. Bij rood licht zie je de knoppen zonder je nachtzicht te verpesten, en het verpest veel minder snel de lange belichting van iemand anders. Houd op een drukke heuveltop witte lampen en koplampen van de camera’s af gericht, en vraag het voordat je langs een rij statieven loopt.

Koude batterijen en een beslagen lens

Camerabatterijen lopen in de kou snel leeg, en een volle batterij kan het buiten binnen een uur opgeven. Neem twee of drie reservebatterijen mee in een binnenzak en wissel ze als ze zwakker worden. Een batterij die leeg lijkt, komt vaak weer bij als hij opwarmt.

Het grotere risico komt aan het eind van de nacht. Neem je een koude camera meteen mee een warm busje in, dan condenseert er vocht op en in de lens, en dat bevriest zodra je weer naar buiten stapt. Stop de camera voordat je instapt in een afgesloten plastic zak of een dichte cameratas en laat hem langzaam op kamertemperatuur komen. Haal de geheugenkaart er eerst uit, zodat je de foto’s van de nacht kunt bekijken terwijl de camera opwarmt. Adem nooit op een koude lens om hem schoon te maken, want je adem bevriest op het glas.

Portretten onder het noorderlicht

De foto die de meeste mensen willen, is zichzelf onder het noorderlicht. Daarvoor moet je de hele belichting stilstaan, vaak meerdere seconden, terwijl de gids je kort belicht. Kies een vast punt om naar te kijken en houd de pose vast tot de gids zegt dat de opname klaar is.

Verschillende tours doen dit voor je. Arctic Night Tours, vanaf ~$ 225, mailt de foto’s van zijn gidsen gratis, met zoveel poses als je wilt. Electric Moose bouwt de nacht rond portretten en landschappen, met daarbovenop een timelapse van de hele hemel, en reviewers vertellen dat de eigenaar, toen wolken de lucht verborgen, overschakelde op foto’s met staalwol en lightpainting, zodat de gasten toch met foto’s naar huis gingen. SkyChase geeft een selectie professionele foto’s, terwijl de volledige bewerkte set en de originelen extra kosten, en één gast wachtte er meer dan drie weken op. De gidsen van het glazen huis fotograferen gasten buiten als het licht verschijnt en sturen de foto’s de volgende dag.

Welke tour past bij een fotograaf

Wil je foto’s zonder gedoe, neem dan Arctic Night Tours en breng de nacht door met omhoog kijken. De gratis foto’s dekken de portretten, en de lange jacht geeft je de meeste kansen op een heldere lucht. Wil je zelf leren fotograferen, dan is Electric Moose voor ~$ 300 daarvoor gemaakt, met tien gasten of minder en les ter plekke. SkyChase past bij iemand die een gehuurd statief en een warme lodge tussen de opnamen wil.

Het glazen huis is de zwakste keuze voor serieus fotograferen, omdat het glas weerspiegelingen uit de ruimte oppikt, dus reken erop dat je buiten werkt. Jagen met een busje of wachten in een hut zet de twee stijlen naast elkaar. Voor een landschap met een gevoel van plaats maakt de poolcirkeldag voor ~$ 379 fotostops langs de Dalton Highway met hooguit zes gasten, en naar de poolcirkel en terug beschrijft de route.

Wat je ook kiest, kijk naar de maan voordat je boekt. Een heldere maan verlicht de sneeuw mooi voor landschappen, maar overstemt zwak noorderlicht, en wanneer je het noorderlicht ziet legt de donkerdere weken uit. De noorderlichtvoorspelling lezen helpt je de nacht te kiezen, en wil je vanaf je eigen heuveltop fotograferen, dan gaat zelf op noorderlichtjacht over de rit.